Tema 6 Etkili bir öğrenme ortamı oluşturmak

 6.3 Öğrenen özellikleri

OEBPS/images/image0071.png

Şekil 6.3 Öğrenen özellikleri

Muhtemelen hiçbir şey dijital çağda öğretimi endüstriyel çağda öğrenen özelliklerinde meydana gelen değişiklikten daha fazla yansıtmamaktadır.

6.3.1 Çeşitlilikteki artış

Tema 1’de (Bölüm 6) da sözünü ettiğim Kanada gibi gelişmiş ülkelerde:

kamu ortaöğretim sonrası kurumların, elit bir azınlığa ayrılmış kurumlar yerine, toplumda olduğu gibi aynı sosyo-ekonomik ve kültürel çeşitliliği temsil etmeleri beklenmektedir.

Ekonomik kalkınmanın eğitim düzeyi ile yakından bağlantılı olduğu bir çağda amaç, yalnızca en `ehil’ öğrencilerin ihtiyaçlarına odaklanmaktan ziyade mümkün olan en fazla sayıda öğrenciyi istenen standartlara getirmektir. Bunun anlamı, farklı yeteneklerde ve ön bilgi düzeylerine sahip olan öğrencilerin tümüne yardım etme yollarını bulmaya çalışmaktır. Herkese tek beden elbise yaklaşımının bugün artık geçerli olmadığı açıktır. Çok geniş bir yelpazeden gelen öğrenci gruplarıyla başa çıkabilme, öğretmen ve öğretim elemanlarının dijital çağda karşı karşıya kaldığı en büyük problemlerden birisidir. Özellikle de yükseköğretimde geçerli olan bu problem, öncelikli olarak konu alanlarında uzman olan öğretim elemanlarının hazırlıklı olduğu bir durum değildir.

İyi bir ders tasarımı ve teknolojinin uygun kullanımı, farklı öğrencilerin farklı hızlarda çalışabilmelerini sağlayacak, öğrenmeyi öğrencilerin özel ilgi ve ihtiyaçları üzerine yoğunlaştıracak, farklı geçmişe sahip öğrencilerin aktif katılımını ve motivasyonunu sağlayacak ve böylece kişiselleştirilmiş öğrenmeyi oldukça kolaylaştıracaktır. Bununla birlikte öğretmenlerin ve öğretim elemanlarının atması gereken en önemli adım öğrencilerini tanımak ve dijital çağda öğrenme ve öğretme tasarımının en önemli unsurlarından biri olan öğrencileri ve öğrencilerin farklılıklarına dair verileri yorumlayabilmektir. Öğretimin tasarımı açısından önemli olarak gördüğüm bazı özellikleri burada listelemek istiyorum.

6.3.2 İş ve ev koşulları

İki faktör, iş ve ev bağlamını öğretme ve öğrenme tasarımında önemli bir husus hâline getirir: okurken çalışan öğrenciler giderek artmaktadır (Kanadalı ortaöğretim sonrası öğrencilerinin yaklaşık yarısı haftada ortalama 16 saat çalışmaktadır) – Marshall, 2010); ve bu öğrencilerin yaş aralığı açılmaya devam etmektedir (2016’da, British Columbia Vancouver Üniversitesinde henüz mezun olmamış öğrencilerin yaş ortalaması 21 iken mezun öğrencilerin yaş ortalaması 31 idi – UBC, 2017.)

En azından Kuzey Amerika’da yaş ortalamasındaki artışın birçok nedeni vardır:

  • öğrencilerin okulu bitirme süreleri giderek uzuyor (kısmen, okurken çalıştıkları için);

  • giderek artan sayıda öğrenci lisansüstü eğitime devam etmektedir;

  • çoğunlukla ekonomik sebeplerle mezun olduktan sonra tekrar okula dönüp ek ders ve programlara kayıt yaptıran öğrenci sayısı (yaşam boyu öğrenenler) giderek artıyor.

Yarı zamanlı veya tam zamanlı çalışan öğrenciler ile evli ve çocuklu olan öğrenciler çalışmalarında daha fazla esnekliğe ihtiyaç duyuyor. Bu öğrenciler, özellikle de ev, iş ve okul arasındaki seyahat sürelerini mümkün olduğunda azaltmaya gayret ediyor ve dolayısıyla iş ve aile yaşamlarının rahatça düzenleyebilecekleri harmanlanmış veya tamamen çevrim içi dersler veya küçük, modüler programları tercih ediyorlar.

6.3.3 Öğrenenlerin hedefleri

Öğrencilerin bir dersi veya programı seçmedeki motivasyonları ve beklentilerini anlamak, dersin veya programın tasarımı açısından önemlidir. Akademik öğrenme için öğrencileri konuya güdülemektense, öğrenmeye yaklaşımları not veya diploma gibi dış ödüller olan öğrencileri güdülemek için gerekli yol ve yöntemleri tespit etmek gerekir. Halihazırda bir üniversite diploması ve bir işi olan potansiyel öğrenciler ise daha önceden belirlenmiş bir ders listesi yerine, mevcut derslerin içeriğinden seçilen ve kendi ihtiyaçlarına göre şekillendirilmiş konu alanlarını tercih edeceklerdir. Dolayısıyla öğrencilerin sizin verdiğiniz ders veya programı neden almak istediklerini ve bu ders veya programdan ne beklediklerini bilmek ve anlamak büyük önem taşımaktadır.

6.3.4 Ön bilgi veya beceriler

Öğrenme, genellikle, öğrencilerin ön bilgi veya bazı şeyleri belli bir düzeyde yapabilme yetisine sahip olup olmadıklarına bağlıdır. Öğretmenler, bir öğrencinin yardım almadan ve yardım alarak yapabilecekleri arasındaki farkı kapatmayı hedefler. Vygotsky(1978), bunu yakınsak gelişim alanı olarak nitelendirmiştir. Eğer öğretimin zorluk derecesi öğrencinin ön bilgi ve becerilerinin çok ötesine geçerse, öğrenme gerçekleşmeyecektir.

Bununla birlikte bir programdaki öğrenciler ne kadar çeşitliyse, beraberlerinde getirecekleri bigi ve beceri düzeyleri de o kadar çeşitli olacaktır. Esasen, yaşam boyu öğrenenler ya da sahip oldukları yeterliliklerin dışarıda tanınmaması nedeniyle bir çalışma konusunu tekrar eden yeni göçmenler, herkesin öğrenme deneyimlerini zenginleştirecek ileri düzey uzmanlık bilgisini de beraberlerinde getirebilirler. Aynı zamanda, bazı öğrenciler, dersi alan diğer öğrencilerle aynı temel bilgiye sahip olmayabilir ve dolayısıyla daha fazla yardıma ihtiyaç duyabilirler. Bu tür koşullar altında, öğrenme deneyimini mümkün olduğu kadar esnek tasarlayıp, farklı ön bilgi ve becerilere sahip öğrencilern tümüne hitap edebilmek çok önemli olacaktır.

6.3.5 Dijital yerliler

Bugün çoğu öğrenci mobil telefonlar, tabletler ve sosyal medya (Facebook, Twitter, bloglar, wikiler, vb.) ile birlikte büyümüştür. Prensky (2010) ve diğerleri (örneğin Tapscott, 2008), bu öğrencilerin bu tür teknolojileri önceki nesillerden daha iyi kullandıklarını e hatta önceki nesillerden daha farklı düşündüklerini iddia etmektedir (Tapscott, 2008).

Bununla beraber, sosyal medya ve yeni teknolojileri kullanma düzeyleri açısından öğrencilerin de kendi aralarında önemli farklılıklar gösterdiğini, sosyal medya ve teknoloji kullanımlarının sosyal ve kişisel talepler tarafından şekillendirildiğini ve dijital teknolojileri kullanım durumlarının otomatik olarak bu teknolojileri öğrenme amaçlı kullandıkları anlamına gelmediklerini kabul etmek gerekir. Eğer öğretmenleri uygun koşulları yaratırsa ve öğrenciler dijital medya kullanımının akademik çalışmalarında kendilerine doğrudan yardımcı olduğunu görürlerse, elbette ki yeni teknolojileri ve sosyal medyayı öğrenme amaçlı kullanacaklardır. Bunun olabilmesi için öğretmenin tasarım seçeneklerini doğru bir şekilde değerlendirmesi gerekecektir. (Dijital yerliler konusunda daha fazla bilgi için Tema 9, Bölüm 2.3’ye bakın.)

6.3.6 Sonuç

Öğrencilerin iş ve ev koşulları, hedefleri ve sahip oldukları ön bilgiler ve beceriler (dijital medya yeterlilikleri de dâhil olmak üzere), öğretimin tasarımını etkilemesi gereken önemli unsurlar arasında yer almaktadır. Duruma ve koşullara göre bazı öğretmenler veya öğretim elemanları için öğrenme stilleri, cinsiyet farklılıkları veya kültürel arka plan gibi diğer öğrenen özellikleri daha önemli olabilir. Koşullar ne olursa olsun, öğretimin iyi tasarlanması için öğrencilerimiz hakkında doğru ve yeterli bilgiye sahip olmamız ve iyi bir tasarımın öğrencilerimizin artan çeşitliliğine cevap verebiliyor olması gerekmektedir.

Kaynakça

Marshall, K. (2011) Employment patterns of post-secondary studentsOttawa: Statistics Canada

Prensky, M. (2001) ‘Digital natives, Digital Immigrants’ On the Horizon Vol. 9, No. 5

Tapscott, D. (2008) Grown Up Digital New York: McGraw Hill

University of British Columbia (2017) 2016/2017 Annual Report on Enrolment Vancouver BC: University of British Columbia

Vygotsky, L. (1978) Mind in Society: Development of Higher Psychological Processes Cambridge MA: Harvard University Press

Etkinlik 6.3 Öğrencileriniz kimler?

  1. Öğrencilerinizi nasıl sınıflandırırsınız: Lisedeki tam zamanlı öğrenciler mi; yarı zamanlı çalışan öğrenciler mi; veya tam zamanlı çalışan öğrenciler mi? Sınıflarınızdaki öğrencileri bu üç grup altında sınıflandırabilir misiniz? Bu değerlendirmeyi yapacak bilgiye sahip misiniz?
  2. Sizce günümüzde sosyal medya yüzünden öğrenciler farklı bir şekilde düşünüyor veya çalışıyor mu? Bu durum öğrencilerin çalışmalarını nasıl etkiliyor? Buna bir şekilde yanıt vermeniz gerektiğini düşünüyor musunuz?
  3. Sahip oldukların ön bilgiler ve/veya dil becerileri açısından öğrencileriniz arasında büyük farklılıklar var mı? Bu durum sizin öğretim şeklinizi nasıl etkiliyor?

Bu sorulara cevap vermeden önce Tema 9, Bölüm 2 ve Tema 10, Bölüm 3‘e tekrar göz gezdirmek isteyebilirsiniz.

Bu alıştırma temel olarak sizin yansıtıcı düşünmeniz içindir ancak aşağıdaki podcast içinde bu konular hakkında birkaç yorumum var:

Ses ögesi, kitabın bu sürümünden çıkarıldı. Buradan çevrim içi olarak dinleyebilirsiniz: https://pressbooks.bccampus.ca/teachinginadigitalagev2/?p=363

 

License

Icon for the Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License

Dijital Çağda Öğretim 2. Baskı by © 2019 Anthony William (Tony) Bates adına lisanslıdır is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License, except where otherwise noted.

Share This Book